Nghỉ dưỡng sức sau ốm đau: Quyền lợi hợp pháp để người lao động phục hồi tốt hơn
Sau những ngày nằm viện hoặc điều trị bệnh, không ít người lao động dù đã được bác sĩ cho xuất viện nhưng cơ thể vẫn còn yếu, chưa thể trở lại guồng công việc ngay lập tức. Khi đó, chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) chính là “khoảng nghỉ hợp pháp” giúp người lao động có thêm thời gian hồi phục, tránh tái phát bệnh và đảm bảo sức khỏe để làm việc hiệu quả hơn.
Nghỉ dưỡng sức – quyền lợi chính đáng nhưng ít người biết
Theo quy định tại Điều 29 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, sau khi người lao động nghỉ ốm đau mà đã trở lại làm việc nhưng trong vòng 30 ngày vẫn chưa hồi phục, họ có quyền được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe. Đây là một chính sách nhân văn, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đến sức khỏe và đời sống của người lao động, đặc biệt trong bối cảnh áp lực công việc ngày càng lớn, cường độ làm việc cao và nguy cơ kiệt sức tăng lên.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều người lao động chưa nắm rõ quyền lợi này, hoặc biết mà không dám xin nghỉ vì sợ ảnh hưởng công việc. Một số doanh nghiệp cũng chưa thực hiện đầy đủ việc cho người lao động nghỉ dưỡng sức, khiến quyền lợi chính đáng bị bỏ ngỏ.
Thời gian nghỉ dưỡng sức phụ thuộc tình trạng bệnh
Thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe được tính tối đa từ 5 đến 10 ngày trong một năm, tùy thuộc vào mức độ bệnh và điều kiện phục hồi của người lao động. Cụ thể:
-
Tối đa 10 ngày/năm đối với người lao động mắc bệnh cần điều trị dài ngày.
-
Tối đa 7 ngày/năm đối với người lao động phải phẫu thuật.
-
Tối đa 5 ngày/năm đối với các trường hợp khác.
Những ngày nghỉ này bao gồm cả ngày nghỉ lễ, Tết, ngày nghỉ hằng tuần, nhằm đảm bảo người lao động có đủ thời gian phục hồi trước khi quay lại công việc.
Đặc biệt, nếu người lao động vẫn còn yếu sau khi nghỉ ốm mà chưa đủ điều kiện làm việc, có thể đề xuất với người sử dụng lao động và tổ chức công đoàn xem xét, lập danh sách gửi cơ quan BHXH để được hưởng chế độ dưỡng sức theo đúng quy định.

Mức hưởng: 30% mức lương cơ sở – khoảng 702.000 đồng/ngày (năm 2025)
Từ ngày 1/7/2024, mức lương cơ sở đã được điều chỉnh lên 2.340.000 đồng/tháng.
Theo đó, người lao động nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau sẽ được hưởng 30% mức lương cơ sở/ngày, tương đương 702.000 đồng/ngày.
Ví dụ, nếu người lao động nghỉ dưỡng sức 5 ngày, tổng tiền hưởng sẽ là:
702.000 x 5 = 3.510.000 đồng.
Khoản tiền này được chi trả trực tiếp từ Quỹ Bảo hiểm xã hội, không ảnh hưởng đến quỹ lương của doanh nghiệp. Đây là chính sách thể hiện rõ tinh thần “chia sẻ rủi ro – bảo vệ sức khỏe” của hệ thống an sinh xã hội Việt Nam.
Điều kiện hưởng chế độ dưỡng sức
Không phải mọi trường hợp nghỉ ốm đều được hưởng chế độ dưỡng sức, mà người lao động cần đáp ứng đủ các điều kiện sau:
-
Đã nghỉ ốm đau và hưởng chế độ ốm đau theo quy định của BHXH.
-
Đã trở lại làm việc, nhưng trong vòng 30 ngày đầu tiên vẫn còn yếu, cần nghỉ thêm để phục hồi.
-
Có xác nhận của cơ quan, tổ chức công đoàn hoặc người sử dụng lao động đề nghị hưởng chế độ dưỡng sức.
Cơ quan BHXH sẽ căn cứ vào hồ sơ bệnh án, giấy ra viện và danh sách đề nghị của đơn vị để chi trả chế độ cho người lao động.
Không chỉ là quyền lợi, mà còn là cách đầu tư cho sức khỏe lâu dài
Theo các chuyên gia y tế, giai đoạn sau ốm đau là lúc cơ thể rất dễ tái phát bệnh nếu người bệnh quay lại làm việc quá sớm. Đặc biệt với người mắc bệnh mạn tính, người vừa trải qua phẫu thuật hoặc điều trị dài ngày, việc nghỉ dưỡng sức là bắt buộc nếu muốn hồi phục hoàn toàn.
Luật sư Trần Minh Khánh (Đoàn Luật sư Hà Nội) nhận định:
“Chế độ dưỡng sức là một điểm sáng trong chính sách an sinh xã hội của Việt Nam. Nó không chỉ giúp người lao động bảo vệ sức khỏe, mà còn giúp doanh nghiệp duy trì lực lượng lao động ổn định, tránh tình trạng tái phát bệnh dẫn đến nghỉ việc kéo dài.”
Đây cũng là cách để người lao động “nghỉ đúng luật – hưởng đúng quyền”, không phải lo mất thu nhập khi cần nghỉ ngơi để hồi phục.
Nghỉ ngơi đúng chính sách – Làm việc hiệu quả hơn
Khi cơ thể chưa sẵn sàng, việc cố gắng quay lại làm việc có thể khiến năng suất giảm sút, tinh thần mệt mỏi, thậm chí kéo dài quá trình phục hồi. Vì vậy, tận dụng quyền nghỉ dưỡng sức không phải là “lười biếng” hay “trốn việc”, mà là sự chủ động bảo vệ sức khỏe và chất lượng lao động.
Doanh nghiệp cũng nên coi đây là chính sách nhân văn, khuyến khích người lao động nghỉ ngơi đúng lúc để quay lại làm việc với tinh thần tốt nhất. Một lực lượng lao động khỏe mạnh, ổn định chính là nền tảng cho hiệu quả sản xuất – kinh doanh lâu dài.
Đừng bỏ quên quyền được nghỉ ngơi
Nếu bạn hoặc đồng nghiệp vừa trải qua đợt điều trị bệnh, đừng vội quay lại làm việc khi cơ thể vẫn còn mệt. Hãy trao đổi với bộ phận nhân sự hoặc công đoàn để được hướng dẫn làm thủ tục nghỉ dưỡng sức đúng quy định.
-
Tối đa từ 5–10 ngày/năm, tùy tình trạng bệnh.
-
Mức hưởng 30% mức lương cơ sở – tương đương 702.000 đồng/ngày.
-
Được chi trả trực tiếp từ Quỹ Bảo hiểm xã hội.
Nghỉ dưỡng sức không chỉ là một chế độ, mà là sự quan tâm thiết thực của Nhà nước dành cho người lao động. Nghỉ ngơi đúng chính sách – hồi phục tốt – làm việc hiệu quả hơn 🌿
-